 |
| Günde 1 saat elektriksiz kalırsanız ne olur? Elektriksiz geçen 1 saatin size ve dünyaya etkileri neler? |
Günümüzün tamamında, sürekli tüketim halindeyiz. Bunlardan en az farkına vardığımız kalem de muhtemelen elektrik. Türkiye'de bir günde ortalama kişi başı elektrik tüketimi 10kWh düzeyinde. (12.01.2021 tarihi itibariyle, Teiaş verilerine göre, sanayi tüketimleri de dahil olmak üzere yaptığım kaba hesaba göre.) Bu da günün bir saatinde, 0,4kWh elektrik tükettiğimiz anlamına geliyor. Yıl boyunca her gün, tam anlamıyla elektrik olmaksızın bir saat geçirmemiz halinde 154 kWh elektriği tüketmemiş olacağız. Bu da bir yıl boyunca ödediğimiz elektrik faturalarımızdan birinin cebimizde kalması anlamına gelebilir. Elbette mesele sadece para değil. Bu dikkat çekmek için söylediğim bir şeydi. Elektriksiz bir saatin çıkış noktası, elektrik olmadan yapabilecekleriniz ve daha başka şeyler için buyrun yazının devamına...
Günde 1 Saat Elektriksiz Kalabilir misiniz?
Ben tek başına yaşayan biri olarak, bunu her gün uygulamaya çalışıyorum. Unuttuğum günler ilk başlarda oluyordu ama artık çok nadiren unutuyorum. Hatta süresini artırdığım günler de oluyor. Çalışma saatlerim nedeniyle, gün aydınlıkken eve gelmiş oluyorum ve evin bütün şartellerini kapatıyorum. Telefonumu da kapattıktan sonra, alıyorum kitabımı ve evin en sevdiğim (ışık dengesi itibariyle) noktasına geçiyorum ve kitaptan sıkılana kadar okuyorum. Bu hem çok keyifli, hem de iki güzel amacımı bir araya getiriyor. Biri iklim krizine karşı, bireysel olarak yapabileceklerimden birini gerçekleştiriyor olmak. Diğeriyse, kitap okumaya daha fazla vakit ayırmak...
Peki siz günde bir saat boyunca elektriksiz yaşayabilir misiniz? Bence, yaşayabilirsiniz. İlk başlarda mutlaka zorlanacaksınız. Fakat zaman geçtikçe bunun keyifli olduğunu fark edeceksiniz. Çünkü, telefonlarımız, bilgisayarlarımız, televizyonlarımız ve tabletlerimiz bizi çepeçevre sarmış durumda. Bağımlı olmadığını düşünenler bile, kısmen ya da tamamen bu cihazlara bağımlı olmuş durumda. Beynimizin bizi hayatta tutan nörotransmitterlerinden biri olan dopamin, bizi bu cihazlara daha da bağlıyor. Konuyla ilgili yazdığım dopaminin bağımlılıklarımızdaki rolü ve dopamin detoksu hakkındaki yazıyı incelemenizi tavsiye ederim.
Kendi kendinize yapacağınız bir saatlik elektrik kesintisi, size dopamin detoksu etkisi de yaratacağından; birçok bağımlılık mekanizmasına karşı avantaj kazanmanızı ve hayat kalitenizi artırmanızı da sağlayacaktır. Böylece günlük aktiviteler sizin için daha keyifli hale gelecektir.
Bir Saatlik Elektrik Kesintisinin Çıkış Noktası
İklim krizinin gün geçtikçe derinleşmeye başlamasıyla birlikte, dünya genelinde bu soruna dikkat çekmek için çeşitli organizasyonlar ve protestolar yapılmaya başlandı. Bunlardan biri de Dünya Saati uygulaması. Dünya Saati uygulamasında, yılda bir gün bir saat boyunca elektrik kullanılmıyor ve her yıl bu etkinliğe katılanların sayısı artıyor. Ben bunu 3 yıl kadar önce öğrendim, sonrasında iklim krizi hakkındaki araştırmalarım ve kişisel çabalarım arttıkça, her gün kendi kendime bir saatlik bir dünya saati uygulamaya başladım.
 |
| Dünya için bir saatlik elektrikli cihazları kapatarak uygulanan Dünya Saati için hazırlanan görsellerden biri. |
Bu yukarıda da değindiğim gibi, birkaç açıdan bana fayda sağlıyor.
- Etrafta uyaran herhangi bir şey olmadığı için daha kapsamlı düşünme fırsatı,
- Doğal ve kısa bir dopamin detoksu,
- Günlük olarak edilen tasarruf,
- Kitap okumaya daha fazla zaman ayırmak,
gibi aktif faydaları var bana. O yüzden, kendi kendime yaptığım bu harekete gönül rahatlığıyla sizi de davet edebilirim. En azından birkaç gün deneyebilirsiniz.
1 Saat Elektriksiz Kaldığınızda Neler Yapabilirsiniz?
Sadece kendi kendinize elektriksiz kaldığınızda değil, genel olarak elektrik kesintilerinde ya da kafanızı biraz dağıtmak istediğinizde de yapabileceğiniz şeyler var. Bunlardan en yararlısı, bence, kitap okumak. Serdar Kuzuloğlu'nun Neden Kitap Okumalıyız? başlıklı konuşmasında dediği gibi, "insanların ömürlerini verdikleri bilgileri" sünger gibi emmenizi sağlar. Bir saat kitap okumak, sıkıcı gelebilir. Hele günümüzde o kadar çok görsel ve işitsel materyal varken etrafta... O zaman sadece kitap okuyun demeyelim de, elektrik kesintisinde yapılabilecekler listesi verelim.
- 1 saat boyunca, gün içerisinde yaptıklarınızı değerlendirebilir veya yapacaklarınızı planlayabilirsiniz.
- Geleceğe dönük planlamalar yapabilir ya da hayal kurabilirsiniz. (Dopamin detoksu kapsamında bunu yapmayı düşünüyorsanız hayallerinizin fantastik hayaller olmamasına özen gösterin.)
- Yazabilirsiniz. Ne yazdığınızın gerçekten bir önemi yok. Düzenli olarak yazmak, sizin iletişim becerilerinizi kuvvetlendirecektir.
- Çizebilirsiniz. Profesyonel olmasına gerek yok, ufak tefek karalamalar bile sizi zihnen dinlendirecektir.
- Ailenizle/sevdiklerinizle sohbet edebilirsiniz. İletişim çağında, iletişimsizliğin en yüksek olduğu zamanlardayız. Birbirimizi dinlemeye ve anlamaya gerçekten ihtiyacımız var. Bir saat elektriksiz kalmak, bu iletişimi zaruri hale getirebilir.
- Enstrüman çalabilirsiniz. Eğer bir enstrüman çalma yeteneğiniz yoksa, şarkı söyleyebilirsiniz.
- Daha önce üzerine düşünmediğiniz konular, olaylar ya da nesneler üstüne düşünebilirsiniz. Emin olun düşüneceğiniz çok fazla şey çıkacak. Ben bunu ilk yapmaya başladığımda, hayatımı tamamen otomatik pilota devrettiğimi ve Adam Sandler'in Click filmindeki gibi yaşadığımı fark ettim.
Bunların hepsinin size Insta'da ya da Tinder'da kaydırmaktan daha çok şey katacağına emin olabilirsiniz. Yine de yapabileceklerinizin daha kapsamlı bir listesini görmek isterseniz, Dünya Saati internet sitesinde yer alan Karanlıkta Yapılabilecek 60 Şey başlığına göz atabilirsiniz.
Günde 1 Saat Elektrikli Her Şeye Neden Ara Vermelisiniz?
Çünkü ister küresel ısınma deyin, ister iklim değişikliği, ister iklim krizi... Karşımızda küresel bir felaket var. Buna karşı bizim de bir şey yapmamız gerekiyor. Elektrikli cihazların hepsi, istesek de istemesek de karbon ayak izimizi çoğaltıyor. Karbon nötr ya da karbon negatif yaşamak zaten oldukça zor. Fakat yine de bir şeyler yapabiliriz. Bunlardan en önemlisi de toplam enerji talebimizi düşürmek. Bu gidişatımızı "hemen" değiştirmeyecek ama bize zaman kazandırabilir. Morgan Freeman ve Scarlett Johansson'ın oynadığı Lucy isimli filmde, Freeman'ın söylediği güzel bir söz var: "Hepimiz zaman kazanmaya çalışıyoruz." Felaketi önlemek mümkün olmayabilirse de geciktirebiliriz. Ne kadar geç, o kadar iyi.
Günlük enerji talebimizi 1 kWh düşürdüğümüzde, karbon ayak izimizden 400 gram karbonu silmiş olacağız. Yılda 146 kilogram daha az karbon salınımı demek bu. Elbette bu rakam çok küçük ve dikkate almaya bile değmeyebilir. Fakat, bir yerden başlamak ve ilerlemek gerekiyor. Bu blogun mottosunda denildiği gibi; dünden akıllı insanlar ve dünden ilerideler. Düne göre daha iyi bir konuma geçmek gerek.
Bu noktada dikkatlerden kaçmaması gereken unsurlardan biri de Türkiye'nin enerji arzında, büyük ölçüde fosil yakıtlara bağımlı olması. Linyit, taş kömürü, asfaltit, doğal gaz, fuel oil gibi fosil yakıtlar ülkemizdeki elektrik talebinin %70'ini karşılıyor. Yani aslında ikincil çevre sorunlarını da düşünürsek, elektrik talebimizi düşürmek -bizim ülkemiz özelinde- sandığımızdan çok daha faydalı olabilir. (Araya sıkıştırmadan geçemeyeceğim, pandemi yasakları başladığında kısıtlamaların "30 Büyükşehir + Zonguldak" olarak açıklanmasının sebebinin termik santraller olduğunu ve bizim yüksek elektrik talebimizin koca bir şehri kronik akciğer hastası edebileceğini de aklımızda tutmamız gerek.)
Toparlarsam... Günde bir saat elektriksiz yaşamak, Dünya Saati eylemlerinden etkilenerek geliştirdiğim, daha sonra başka ikincil amaçlar da edindiğim ve büyük bir keyifle sürdürdüğüm bir alışkanlık. İklim krizine etkisi belki çok düşük olacak bir yönelim ama yine de bir şey yapmış olmanın, öylece oturmaktan daha iyi olduğuna inanıyorum. Üstelik sadece çevre açısından değil, hem tasarruflarımı artırmama yardımcı olması, hem kendimi geliştirmeye fırsat tanıması açısından da bu keyfi uyguladığım bir saatlik elektrik kesintilerini seviyorum. Size de tavsiye ediyorum. Ne dersiniz, kendiniz ve gezegeniniz için, günde bir saat elektrikten vazgeçebilir misiniz?
0 yorum:
Yorum Gönder