Finansal Özgürlük Yolunda Ultra Tasarruf Dönemi

 Finansal özgürlük kavramı, bir süredir hayatımda olan ve bu amaç doğrultusunda çaba sarf ettiğim bir kavram. Hayatımı, hiç kimseye muhtaç olmadan devam ettirebilmek, sevdiklerime daha fazla vakit ayırabilmek ve hobilerimle uğraşabilmek için çalışmamam gerek. Çalışmamak için de, Mısırdaki paşa dedemin ölmesini ve bana miras bırakmasını beklemem mümkün olmadığına göre; tasarruf etmem lazım. Tasarruflarımı da etkili bir şekilde yatırıma yönlendirmem ve pasif gelir elde etmem gerekiyor. Pasif gelirimin büyümesi için de tasarruflarımın ve yatırımlarımın artması lazım. Tüm bu lazımlar bir araya toplanınca, cep telefonumdan esinlendiğim yeni bir kavram ortaya çıktı: Ultra Tasarruf Dönemi...

Ultra Tasarruf Nedir?

Cep telefonlarında şarjın daha uzun süre dayanabilmesini sağlayan ultra tasarruf modu, telefonun birçok batarya tüketici özelliğini kapatır. Finansal özgürlük için ultra tasarrufta da biz aynısını yapacağız. Bataryamızı yani paramızı korumaya alacağız. Bunun için, aldığımız bir tane sakızdan, evimizdeki büyük harcamalarımıza kadar tüm harcamalarımızın bir listesini yapacağız. Bu listeyi yaptıktan sonra, temel ihtiyaç olmayan her şeyi 1 ay ile 3 yıl arasında bir süre boyunca, listeden çıkaracağız. Listeden çıkardıklarımızdan artırdığımız para, bizim ultra tasarrufumuz olacak.

Bu arada belirtmeliyim ki; ultra tasarruf kavramı, hayatınızı paylaştığınız insanlar tarafından da desteklenebilir durumda olmalı. Aksi takdirde, siz her şeyden kısmaya çalışan bir Bay Harpagon gibi görülmeye başlarsınız. (Bay Harpagon, Moliere'in Cimri adlı eserindeki ana karakterdir. Cimriliğiyle nam salan bu arkadaş, hayatı maddi açıdan etrafındakilere dar etmektedir.)

Finansal Özgürlük İçin Ultra Tasarruf Nasıl Yapılır?

Ultra tasarruf içinde bütün harcama kalemlerimize dikkat edeceğiz. Buna mutfak harcamalarımız da, elektrik-su faturalarımız da, günlük alışkanlıktan kaynaklı harcamalarımız da dahil. Bunun en güzel örneğini, mercimekle tasarrufa girişen Latteden Borsaya isimli blogun yazarı yapmıştı. 2017'de yazdığı yazıda, tasarruf etmeye evin mutfağından başladığını belirtmiş. O yılki fiyatlarla yaptığı hesaplamada, dışarıda yemek yemeyerek tasarrufa aktardığı paranın 10 yılda 11 bin lira olacağını bulmuş.

Sadece mutfak/yemek harcamalarındaki alışkanlıklarımızı değiştirerek biriken para gerçekten çok büyük. Ben de iş yerinde çok fazla çay kahve içen biriyim. Her ne kadar dışarıda yemek yemesem de abur cuburu çok tüketiyorum. Fakat son iki aydır, yani hayatıma finansal özgürlük ve ultra tasarruf kavramları girdiğinden beri; abur cuburu ve iş yerindeki çay kahve tüketimimi azalttım. Bu sayede aylık 250 lira daha tasarruflarıma ilave edebiliyorum.

Ayrıca, daha önce günde bir saat elektriksiz yaşadığımdan bahsetmiştim. Bunu birçok amaçla yaptığım için, bazı günler bir saatten daha fazla elektrik tüketmediğim oluyor. Ayrıca elektrik faturalarıma da son derece özen gösteririm, aylık kaç kilowatt elektrik tükettiğimi ve elektriğin birim fiyatını mutlaka bilirim. Bu takibe başladığımdan beri, elektrik faturamın 30 lira daha az geldiğini fark ettim. Bu yılda 350 lira demek. Hiç fena değil.

İş yerinde de çay kahve için günde 10 lira civarında bir para harcıyorum. Bu miktarı da olabildiğince düşürdüm ve artık aylık harcamamı bu kalemde 70 liraya sabitledim diyebilirim. 150 lira da buradan tasarruf ediyorum aylık. Yılda 1800 lira demek.

Kalem kalem takip edip topladığınızda, yıllık rakamların baya dişe dokunduğunu fark edeceksiniz. Üstelik bileşik getiri etkisiyle, yıllar içerisinde bu aşamada biriktirdikleriniz çok büyük rakamlara ulaşacak. Yani, gelirimizin en az %30'unu, en çok %70'ini tasarruf edebilir hale gelene kadar, harcamalarımızdan kısmaya devam edeceğiz. Peki bunu ne kadar süre yapacağız? Yukarıda bir ayla üç yıl arasında bir süre dedim ama bunu biraz daha açmak istiyorum. Bu ultra tasarruf döneminin süresi, bize, gelirimize ve yatırımlarımızdan elde ettiğimiz getiriye göre değişiyor. Fakat, benim için bu süre ilk 100.000 liraya ulaşana kadar devam edecek gibi görünüyor. Eğer siz daha kısa süre, daha az bir miktar ya da daha başka hedefler belirliyorsanız; ultra tasarruf dönemini kendinize göre ayarlamalısınız.

İlk yüz bine ulaşmama da biraz daha vakit var gibi görünüyor. Yüz bin liraya ulaştıktan sonra da bu artık bir alışkanlık haline dönüştüğünden, aynı şeyi yapmaya devam edebilirim. Çünkü, Benjamin Franklin'in de dediği gibi, "Eğer zengin olmak istiyorsak, kazanmak kadar biriktirmeyi de düşünmemiz gerekir."

Günümüzde hala hayatta olan ve dünyanın en zengin insanlarından biri olan Warren Buffet'ın hayat hikayesini ve yaşam tarzını da incelediğimizde aynı şeyi görüyoruz. Özellikle yakın zamanda Bay Kârdan Pay'ın blogunda Türkçe altyazı hazırladığını duyurduğu Warren Buffett Olmak isimli belgeselde de bariz bir şekilde fark ettim ki; Buffett hala bile gayet tasarruflu ve mütevazı bir hayat yaşıyor. Belgeselde söylediği ve çok hoşuma giden bir şey var: "Hayatım boyunca harcadığım para, kazandıklarımın %1'inden az." Yani aslında zenginlik, sadece disiplin, tasarruf ve yatırımla geliyor. Kazancınız ne kadar çok olursa olsun, eğer biriktirmiyorsanız, gelecekte finansal özgürlükten söz etmeniz mümkün olamaz.

Toparlarsak... Ultra tasarruf dönemi, finansal özgürlük için birikimlerimizi hızlıca artırmamız gereken başlangıç döneminde, elimizdeki tüm imkanları seferber ettiğimiz, bütün harcamalarımızdan kesintilere gittiğimiz ve artırabildiğimiz her kuruşu yatırıma sevk ettiğimiz bir dönemdir. Ultra tasarruf dönemi, bizim gelecekteki hedeflerimize ve birikimlerimizin mevcut durumuna göre değişen sürelerde uygulanabilir. Fakat bana kalırsa, finansal özgür olmak isteyen herkesin mutlaka girmesi gereken bir dönem ultra tasarruf dönemi. 

Siz ne dersiniz ultra tasarruf benim düşündüğüm kadar etkili mi finansal özgürlüğümüzü kazanmakta?

Devamı»

Finansal Özgürlük Nedir?

Yazının açılışını damdan düşer gibi bir soru sorarak yapmak istiyorum: Tekrar çalışmak zorunda kalmayacak kadar paranız olsaydı ne yapardınız? Bugün sizinle bir anlaşma yapsak ve ben size desem ki; "Hayatınızın geri kalanında, tüm harcamalarınıza ben sponsorum." Bu anlaşmanın hemen peşinden, yapmak isteyeceğiniz şeyler neler? Hadi gelin, bu damdan düşer gibi girişten sonra; yazımızın esas konusuna dönelim ve biraz finansal özgürlükten bahsedelim.

Finansal Özgürlük - Fare Yarışından Kaçış

İnsanların birçoğunu etkileyen çok iyi kitaplar vardır. Benim için de bunlar Robert Kiyosaki'nin Zengin Baba Yoksul Baba adlı kitabı ve George Clason'ın Babilin Kervan Taciri adlı kitapları oldu. Zaten okumayı seven biriyimdir ama nedense 2020'ye kadar bu kitaplarla rastlaşamamışız. Bu iki kitabı okumadan önceden de birikim yapıyordum. Fakat bir odak noktam yoktu. Finansal özgürlük kavramı, bana oldukça uzaktı. Bu iki kitabı okuduktan sonra, finansal özgürlük üzerine daha fazla okumaya ve daha fazla düşünmeye başladım.

Finansal özgürlük nedir sorusunun yanıtı, yazının başında benimle yaptığınız anlaşmadır. Sponsorunuz elbette ben değilim ama sizin harcamalarınızı karşılayacak bir sponsorunuz var: Birikimleriniz. Birikimleriniz ne kadar çoksa, harcamalarınızı o kadar uzun süre endişe duymadan finanse edebilirsiniz. Böylece çalışma hayatına dönmenize de o kadar uzun süre gerek kalmaz. Kısacası, sizin değil; paranızın sizin için çalışması durumuna Finansal Özgürlük denir.

Babilin Kervan Taciri ve Zengin Baba Yoksul Baba kitapları da bunları gayet yalın bir dille anlatıyor. Her iki kitabın da temelde öğretisi; gelir seviyeniz ne olursa olsun, finansal özgürlüğünüzü kazanabileceğiniz ve bağımsız insanlar olabileceğinizdir. Robert Kiyosaki, finansal özgürlüğünüzden sizi uzaklaştıran şeyler için "Fare Yarışı" tanımlamasını kullanıyor. Ben bu tanımı çok seviyorum. Gerçekten, gereksiz yaptığımız her harcama gelecekteki özgürlüğümüzü engelliyor. Finansal özgürlük hedefine ne kadar geç varırsak, fare yarışından ne kadar geç çıkarsak; yapmak istediğimiz şeylere ayıracağımız vakit o kadar azalacak. Yazının ilk sorusunu hatırladınız mı? Tekrar çalışmak zorunda kalmayacak kadar paranız olsaydı ne yapardınız? İşte bu sorunun cevabına ayıracağımız zaman o kadar az olacak.

Çünkü insanız ve esas sermayemiz, 30.000 ile 40.000 gün arasında değişiyor. Sermayemizin ne kadar çoğunu kendimiz ve sevdiklerimiz için kullanabilirsek; o kadar kârdayız. Bu yüzden de bu fare yarışından bir an önce çıkmak gerek.

Finansal Özgürlük İçin Ne Kadar Para Gerekli?

Bu yazıyı okumaya devam ettiğinize göre; siz de benim gibi fare yarışından bir an önce çıkmak gerektiğini düşünüyorsunuz. Bu durumda, siz de benim sorduğum soruyu soracaksınız: Finansal özgürlük için ne kadar para gerekiyor bize? Bu soruya, genellikle yıllık harcamalarınızın 25 katı olarak cevap veriliyor yabancı kaynaklarda. Peki, bu miktara kaç yılda ulaşabiliriz? Ne kadar efor sarf etmemiz gerekir?

Bu soruların yanıtını aşağıdaki tabloda görebilirsiniz. Fakat ortalama değerlerden konuşacak olursak, 625.000TL ve 14,5 yıl süre yeterli gelecektir.

Tabloyu hazırlarken, oldukça küçük bir başlangıç noktası seçtim. Yıllık 50 bin lira gelir ve 10 bin lira da birikmiş parayla yola çıktığımızı varsaydım. Birçok yabancı kaynakta, güvenli çekim oranı olarak kabul edilen %4 çekim oranını kullanarak; ömrümüzün geri kalanında çalışmamıza gerek bırakmayacak miktarlar tablodaki gibi. 

Fakat tabloda asıl dikkat çeken kısım, kırmızı ile işaretlediğim kısım. Tasarruflarımızı gelirimizin %35-%65 aralığında tutarak; minimum 8,5 maksimum 23,5 yılda finansal özgürlüğe ulaşabiliyoruz. Harcamaları ne kadar kısar ve tasarrufa yönlendirirsek o kadar kısa zamanda finansal özgürlüğümüze kavuşabilir ve fare yarışından çıkış biletimizi alabiliriz.

Tabloyla ilgili olarak son bir şey daha, tabloda enflasyonla alakalı bir şey yer almıyor. Getiri oranını, enflasyon+getiri oranı olarak düşünmenizde yarar var. Enflasyonun altında getiri elde ettiğiniz takdirde; finansal özgürlüğe erişemezsiniz.

Finansal Özgürlüğe Ulaşmak İçin Hangi Enstrümanları Kullanmalısınız?

Finansal özgürlük yolculuğuna çıkanların en çok kararsız kalabilecekleri nokta burası olabilir. Yatırım fonları, eurobondlar, yurt içi ve yurt dışı hisse senetleri, döviz ve Türk Lirası mevduat, altın ve gümüş gibi değerli metaller, bireysel emeklilik sistemi, kira sertifikaları, devlet tahvilleri vs. vs. Bunların hepsi olabilir, odaklanacağınız sadece birkaç tanesi de olabilir. Bu noktada karar vermeniz gereken şey, ne kadar öğrenmek istediğiniz. Bu enstrümanların hepsini tanırsanız, yatırımlarınızı etkin bir şekilde yönetme ve yatırımlarınız hakkında etkin karar alma imkanınız artar. Fakat bunların hepsinin zamanla olacağını unutmamalısınız. Önceliğiniz tasarruflarınıza odaklanmak olmalı. Tasarruflarınızı ne kadar artırabilirseniz, o kadar iyi.

Tasarruf oranınız, tabloda açıkça görebileceğiniz gibi; fare yarışından çıkmanızda en büyük etken. O yüzden finansal anlamda bilginizi artırmak, tasarruflarınızı artırmaktan sonraya kalabilir.

Finansal Özgürlük Yolculuğuna Başlayacaklara 5 Küçük Tavsiye

Finansal olarak özgür bir adam olmaya karar verdiyseniz, çok büyük bir adım atmışsınız demektir. Bundan sonra, aklınızda mutlaka tutmanız gereken 5 küçük tavsiyem olacak...

1. Mutlaka bütçe yapın. Bu size tasarruflarınızı artırabilmeniz için yol gösterecektir.
2. Öğrenmeyi ve okumayı alışkanlık haline getirin. Finansal okur yazarlığınız ne kadar yüksek olursa, o kadar etkin karar alabilirsiniz.
3. Yorulduğunuz yerde destek verecek kişiler olsun etrafınızda. Ortalamada 14 yıl sürecek bir yolculuğa çıkıyorsunuz, yorulacaksınız. Pes etmeye yaklaşacaksınız. Öyle zamanlarda sizi motive edecek, yılgınlığınızı geçirecek birileri olmazsa etrafınızda; pes edersiniz.
4. Yıl sonlarında mutlaka muhasebe yapın. Yıl içinde tasarruflarınıza ne ekleyebildiniz, yatırımlarınız enflasyon üstü getiri sağladı mı? Sağladığınız getirileri yeniden yatırıma dönüştürdünüz mü? Gelecek yıl hedefleriniz neler? Bunları bir şekilde not alın.
5. Eğer finansal özgürlük yolculuğuna çıkarken, sıfırda değil de ekside başlıyorsanız; faiz ödediğiniz borçları temizleyerek ilk adımlarınızı atmaya başlayın.

Kendi durumum hakkında kısa bir bilgi vererek yazıyı toparlamak istiyorum. İki kitap okuyarak başladığım bu yolculukta, net olarak eksideydim. Tam bir yıl önce başlamıştım. Biraz birikmişim vardı ama borçlarım varlıklarımı aşıyordu. Borçlarımın neredeyse tamamını temizledim. (Sadece düşük faizli -enflasyondan bile- 7000 TL kredi borcum kaldı.) Ve mütevazi de bir birikime sahip hale geldim. Yol uzun ve ben kararlıyım. Bu fare yarışından çıkacağım! Size de tavsiye ederim, gelin birlikte yürüyelim...

Devamı»