Danimarka Dijital Paraya Geçiyor

Danimarka dijital paraya geçiyor. Bu bir avantaj mı? Olası sonuçları neler? Dijital para, artık bir ihtiyaç mı?

Bitcoin için hep söylediğim bir şey var, dijital olması-sınırlı sayıda üretilebilmesi gibi şeyler bir avantaj sağlamaz. Bitcoin gibi bir sanal paranın tutabilmesi için, ardında bir devlet olması gerek. Karşılığında bir altın olması gerek. Hep söylediğim şey buydu. Tabi ben bunu söylediğimde, özellikle btc fanı arkadaşlar; kızıyorlardı. Bitcoinin geleceği yoksa madem, devlet garantör olunca mı geleceği olacak? Diye sorarak, laf salatası yapıyorlardı.

Yakın zamanda, JP Morgan dijital para birimi üretebilmek için patent başvurusunda bulundu. (*) Şimdiyse Danimarka, dijital para birimine geçmeye hazırlanıyor. Tüm bunlar aslında bize 3 şeyi gösteriyor.

1. Bitcoin projesini başlatan kimse/kimseler, gerçekten vizyoner insanlarmış. Dünyanın bu yöne olan eğilimini daha erken fark etmiş ve yola koyulmuşlar. Oldukça zekice bir hareket tebrik etmek gerek.
2. Kağıt paranın, günümüz ekonomik koşullarında olmazsa olmazlığı diye bir şey yok. Sadece sayılardan ibaret bir banka hesabı bize yetecek. Bu gerçekten hoş bir şey.
3. Buna tam uyum sağlandığında, bankalar-devletler ve birçok özel kuruluş; sizin neye ne amaçla para harcadığınızı bilebilecek. (Ki şu anda da bunları bilmek zor değil.)

Bu üç maddenin işaret ettiği noktaysa; tabi ki, Big Brother! :) Tabi bu biraz, abartılı bir yaklaşım. Distopyaları severim fakat gerçek hayatlarımızı distopya olarak yaşayamayız. Bu bizi paranoyak yapar sadece. Bu nedenle, özellikle Danimarka'nın bu yaklaşımının, getireceği faydalara bakmak gerek.

1. Para basma masrafı ortadan kalkar. Sonuçta kağıdı da, mürekkebi de, koruyucu filigranları da, bunları basacak makinalar da ayrı ayrı masraf kalemi. Harcanılan iş gücü ve enerji de cabası. Tüm bu masraflar ortadan kalkar. (Ya da azalır.)
2. Vergi kaçakçılığı çok daha sıkı denetlenilebilir. Kendi yaşantınızdan görebilirsiniz bunun en iyi örneğini. Siz kredi kartıyla ödediğiniz zaman, iş yeri sahibi cart diye kesiyor fişi. Peki nakit ödediğinizde? Fiş hak getire. Haliyle, bu hamle izlenebilirliği artıracak ve vergi denetimlerini kolaylaştıracaktır.
3. Ödemeler daha hızlı gerçekleştirilecektir. Nakit para verirseniz, para üstü beklemek zorunda kalırsınız. Fakat dijital para verirseniz, para üstü kavramı olmaz. Gerektiği kadarını verirsiniz.
4. Paranın dijitalize olması, dünyadaki diğer ülkelere de örnek olacaktır. Böylece, uzun vadede dünya parayı basmak için harcadığı 200 milyar doları(***) daha farklı alanlara yönlendirebilecektir.
5. Nakit parayı çekmek/yatırmak gibi işlemlerle de zaman kaybetmemiş olacağız. Bir insan bir ayda ortalama 28 dakika, çekme ve yatırma işlemiyle zaman kaybediyor. Türkiye için düşünürsek, milyonlarca saatimizi para çekmek ve yatırmak için harcıyoruz. Dijital parayla birlikte bankamatiklere gitme, gelme, para yatırma, çekme gibi şeylere zaman harcamak zorunda kalmayacağız.

Tüm bu avantajlar düşünüldüğünde, dijital para birimi gerekli. Fakat parada dijitalize olmayı; JP Morgan örneğindeki gibi bankaların ya dabitcoin örneğindeki gibi karşılıksız olarak yapamayız. Yapılamaz. Danimarka örneğindeki gibi, devletler eliyle yapılırsa; güven sorunu yaşanmadan geçiş tamamlanabilir. Elbette, uyum konusunda sorunlar yaşanacaktır. Ama bunlar hızlı bir şekilde çözülebilir.

Türkiye açısından bakarsak... Teknolojinin gerisinde kalan ciddi bir kitle var. Ellerinde fiziksel bir şeyler olmadan, dijital parayı kabul edeceklerini sanmıyorum. Fakat yine de Türkiye'de bu alanda hareketlenmeler var. Mobil ödemeler, temassız kredi kartları, şubesiz bankacılık işlemleri... Bunlar dijital paranın alt yapısını oluşturacak unsurlar. Bakalım, belki zamanla bizde de olur böyle şeyler!

* JP Morgan haberinin kaynağını vereyim: http://money.cnn.com/2013/12/10/technology/bitcoin-jpmorgan/
** Her ne kadar bizimkiler, "Danimarka parayı yasaklıyor." diye verseler de haber dijital paraya geçişi anlatan bir haber. Bunun da Türkçe kaynağını vereyim: http://www.grihat.com.tr/danimarka-parayi-yasakliyor-16321h.htm
*** Dünyada kağıt paranın kullanılmaması gerektiğini savunan bir araştırmadan edindiğim bir bilgi bu. Daha detaylı olarak okumak isteyenler için: http://www.dunya.com/ekonomi/ekonomi-diger/uzmanlar-uyardi-kagit-parayi-birakin-230834h.htm

PAYLAŞ

D

• 
• 
• 
• 
•